134 DOKUMENTACJA MEDYCZNA I ZGODY W odniesieniu do badania lub udzielenia innych świadczeń zdrowotnych, zgodnie z art. 32 ust. 1 u.z.l., „lekarz może przeprowadzić badanie lub udzielić innych świadczeń zdrowotnych, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, po wyrażeniu zgody przez pacjenta”. W odniesieniu do zabiegu operacyjnego albo zastosowania metody leczenia lub diagnostyki stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta – zgodnie z art. 34 ust. 1 u.z.l., „lekarz może wykonać zabieg operacyjny albo zastosować metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko dla pacjenta, po uzyskaniu jego pisemnej zgody”. Dostrzeżenia wymaga, że ustawodawca odmiennie uregulował sytuacje, gdy pacjent nie jest w stanie wyrazić samodzielnie swojej woli i konieczne jest uzyskanie zgody tzw. zastępczej. Ma to miejsce w następujących przypadkach: 1) małoletni, którzy nie ukończyli 16 lat, 2) co do zasady osoby ubezwłasnowolnione całkowicie lub niezdolne do świadomego wyrażenia zgody. We wskazanych sytuacjach uprawnionym do wyrażenia zgody jest przedstawiciel ustawowy pacjenta – najczęściej są to rodzice małoletniego pacjenta, a w przypadku osób ubezwłasnowolnionych całkowicie – ich opiekunowie. W przypadku braku przedstawiciela ustawowego prawo wyrażenia zgody wyłącznie w odniesieniu do badania może wykonać opiekun faktyczny. Jeżeli małoletni pacjent ukończył 16 lat ma prawo do wyrażenia zgody na przeprowadzenie badania lub udzielenie innych świadczeń zdrowotnych. Jeżeli znajduje się poniżej granicy tego wieku – konieczna jest zgoda jego przedstawicieli ustawowych. Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy19, dalej: „k.r.o.”, rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Ustawodawca określił, że jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka (art. 98 § 1 zd. 2 k.r.o.). W praktyce oznacza to, że dla skuteczności określonej czynności dokonanej 19 T.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2809 z późn. zm.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTMwMjc0Nw==