142 DOKUMENTACJA MEDYCZNA I ZGODY o ile jest to możliwe, zasięgnąć opinii drugiego lekarza, w miarę możliwości tej samej specjalności. O wykonywanych czynnościach lekarz niezwłocznie zawiadamia przedstawiciela ustawowego, opiekuna faktycznego lub sąd opiekuńczy”. A zatem, w sytuacji gdy zwłoka w udzieleniu świadczenia zdrowotnego groziłaby pacjentowi niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, lekarz może działać nawet bez uzyskania zgody sądu opiekuńczego. Jest to jednak wyjątek od reguły i sytuacja szczególna, uzasadniona krytycznym stanem zdrowia pacjenta. Po pierwsze, zgoda na udzielenie świadczenia zdrowotnego musi dla swojej skuteczności cechować się dobrowolnością. Pacjent (lub inny podmiot uprawniony) nie może wyrażać swojej zgody pod wpływem zewnętrznych nacisków. Jako przykład nacisku zewnętrznego podaje się nie tylko sytuacje w postaci przymusu fizycznego lub przymusu psychicznego stosowanych na pacjencie, by wyraził zgodę, ale także zatajanie przez lekarza przed pacjentem wszystkich informacji niezbędnych pacjentowi do podjęcia świadomej decyzji o dalszym leczeniu22. Po drugie, zgoda powinna być precyzyjna. W praktyce zwraca się uwagę, że zgoda nie może mieć charakteru blankietowego, tzn. pacjent nie może zaakceptować wszelkich przyszłych czynności medycznych bez możliwości przeanalizowania konkretnych informacji, które ich dotyczą. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Apelacyjny w Krakowie „blankietowe oświadczenie, w którym rodzice wyrazili zgodę na zaproponowany przebieg leczenia, bez uzyskania informacji o planowanej terapii i ryzyku, bez informacji, jak dziecko będzie leczone, jakie leki będą stosowane, ani o ryzyku związanym ze stosowaniem leku, narusza właściwe standardy opieki medycznej. Zaniechanie udzielenia prawidłowych informacji należy ocenić jako zawinione, wynikające z braku dołożenia najwyższej staranności, której należy oczekiwać od lekarza”23. 22 R. Kubiak, Prawo medyczne, s. 270. 23 Wyrok SA w Krakowie z 8.07.2016 r., I ACa 360/16, LEX nr 2112375.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTMwMjc0Nw==