148 DOKUMENTACJA MEDYCZNA I ZGODY procesu wyrażania woli przez pacjenta, zebrania informacji oraz przekazania informacji pacjentowi, a sam formularz nie zastąpi całego procesu uzyskiwania zgody. Pacjent powinien zapoznać się z formularzem zgody, a w przypadku pytań i wątpliwości powinien mieć zagwarantowaną możliwość rozmowy z personelem medycznym. W kontekście zgód na udzielanie świadczeń zdrowotnych dodatkowo trzeba zwrócić uwagę, że ustawodawca przewiduje sytuacje, w których interwencja medyczna może być podjęta bez uzyskania zgody pacjenta (zgoda domniemana), a nawet wbrew jego woli (przymus leczenia). Zgodnie z art. 33 ust. 1 u.z.l. badanie lub udzielenie pacjentowi innego świadczenia zdrowotnego bez jego zgody jest dopuszczalne, jeżeli wymaga on niezwłocznej pomocy lekarskiej, a ze względu na stan zdrowia lub wiek nie może wyrazić zgody i nie ma możliwości porozumienia się z jego przedstawicielem ustawowym lub opiekunem faktycznym. Ustawodawca wymaga również, by decyzję o podjęciu czynności medycznych w okolicznościach, o których mowa w ust. 1, lekarz powinien w miarę możliwości skonsultować z innym lekarzem (art. 33 ust. 2 u.z.l.). Powyższe okoliczności odnotowuje się w dokumentacji medycznej pacjenta. Ma to szczególne znaczenie ze względu na fakt, że w sytuacji sporu przed sądem dokumentacja medyczna stanowi istotny dowód w sprawie. W doktrynie wskazuje się, że przepis umożliwia lekarzowi podjęcie interwencji medycznej bez zgody pacjenta lub innych uprawnionych do jej wydania osób, w przypadku czynności niestwarzających ryzyka, tzn. gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia badania (fizykalnego albo za pomocą urządzeń, których użycie nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia) lub udzielenia innego świadczenia zdrowotnego (np. podania leku, zainstalowania wyrobu medycznego, wystawienia recepty lub skierowania)30. Warunkiem skorzystania z możliwości przewidzianej omawianym przepisem jest brak możliwości uzyskania zgody pacjenta (np. pacjent jest nieprzytomny lub pod wpływem środków odurzających) lub 30 M. Malczewska [w:] Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Komentarz, wyd. III, red. E. Zielińska, Warszawa 2022, art. 33.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTMwMjc0Nw==