130 DOKUMENTACJA MEDYCZNA I ZGODY Mimo wyjątków standardem pozostaje wynikający z ustaw obowiązek uzyskania przez lekarza zgody pacjenta na udzielane mu świadczenia zdrowotne. Zarówno u.p.p., jak i u.z.l. regulują zasady, których powinni przestrzegać przedstawiciele zawodów medycznych podczas udzielania świadczeń zdrowotnych. W praktyce nierzadko dochodzi do sytuacji, w której zgoda na leczenie nie jest odbierana od pacjentów prawidłowo i skutecznie, a w konsekwencji nie zabezpiecza pod kątem prawnym lekarza udzielającego świadczenia zdrowotnego i może stanowić podstawę roszczeń pacjenta. Formularze, na których pacjenci udzielają zgody na leczenie, bywają sporządzone zbyt ogólnie lub w sposób niezrozumiały dla pacjenta. Częstą i błędną praktyką jest podawanie pacjentowi formularza zgody do zapoznania się i podpisu na chwilę przed zabiegiem, co czyni iluzorycznym prawo pacjenta do informacji o świadczeniu zdrowotnym, które ma mu zostać udzielone. Rażącym błędem jest pobieranie zgody pacjenta już po przeprowadzeniu zabiegu. Jakie zatem warunki powinna spełniać prawidłowo wyrażona przez pacjenta zgoda? Uznaje się, że: 1) zgoda musi pochodzić od pacjenta lub innego uprawnionego podmiotu (w niektórych przypadkach istnieje wymóg uzyskania zgody „podwójnej” albo zgody sądu opiekuńczego), 2) osoba wyrażająca zgodę musi zostać odpowiednio poinformowana, 3) aprobata została wyrażona przez pacjenta dobrowolnie i była dostatecznie szczegółowa, 4) została zachowana wymagana forma oświadczenia. W doktrynie wskazuje się, że „zdolność do wyrażenia zgody nie jest uzależniona od pełnoletności pacjenta, ale od jego dojrzałości i stanu psychicznego, które powinny umożliwiać rozpoznanie znaczenia udzielanej zgody. Tym samym udzielenie zgody pacjenta nie jest wyrażeniem oświadczenia woli w rozumieniu prawa cywilnego, a jest jednostronnym, odwołalnym działaniem prawnym o charakterze zbliżonym do oświadczenia woli15”. 15 D. Karkowska, B. Kmieciak [w:] E. Bielak-Jomaa i in., Prawa pacjenta..., art. 16.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTMwMjc0Nw==