202 DOKUMENTACJA MEDYCZNA I ZGODY Zgoda pacjenta jest nierozerwalnie związana z prawem do informacji. Na gruncie obowiązujących przepisów konieczną przesłanką wyrażenia przez pacjenta prawnie wiążącej zgody na ustalone świadczenie medyczne jest prawidłowe wypełnienie obowiązku poinformowania pacjenta oraz umożliwienie mu podjęcia decyzji w odpowiednim czasie. Błędnym działaniem jest stwarzanie presji czasu lub ograniczanie swobody wyboru pacjenta. Po drugie, zgoda musi zostać wyrażona przez osobę uprawnioną do jej udzielenia, tj. przez pacjenta lub inną osobę uprawnioną, którą w praktyce najczęściej jest przedstawiciel ustawowy dla pacjenta małoletniego. W przypadkach przewidzianych w ustawie zgody może udzielać sąd opiekuńczy. Po trzecie, zgoda musi zostać wyrażona przed zabiegiem, którego dotyczy. Po czwarte, zgoda musi zostać wyrażona przez pacjenta dobrowolnie i być dostatecznie szczegółowa. Pacjent musi mieć możliwość dokonania swobodnego wyboru. Zgoda musi być konkretna, czyli wskazywać dokładnie, jakiego zabiegu dotyczy (zgody blankietowe udzielone na wszystkie czynności „z góry” nie są prawnie skuteczne). Po piąte, powinna zostać zachowana wymagana forma oświadczenia. W orzecznictwie wskazuje się, że „ciężar dowodu co do okoliczności wyłączających bezprawność działania lekarza, w tym udzielenia zgody w formie pisemnej, tak samo jak zgody w formie ustnej, spoczywa na lekarzu16. Z przepisu art. 17 u.p.p. wynika, że zgoda (oraz sprzeciw) na przeprowadzenie badania lub udzielenie innych świadczeń zdrowotnych mogą być wyrażone ustnie albo przez takie zachowanie się osób wymienionych w tych przepisach, które w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje na wolę poddania się czynnościom proponowanym przez osobę wykonującą zawód medyczny albo brak takiej woli. Z art. 18 ust. 1 u.p.p. wynika, że w przypadku zabiegu operacyjnego albo zastosowania metody leczenia lub diagnostyki stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta, zgodę wyraża się w formie pisemnej. 16 Wyrok SN z 17.12.2004 r., II CK 303/04, OSP 2005, nr 11, poz. 131.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTMwMjc0Nw==